Logo SGH

Bankructwa touroperatorów. Czy turyści biur podróży są bezpieczni?

1.Wprowadzenie

W Polsce w 2012 r. działa około 3,2 tys. licencjonowanych organizatorów turystyki, z czego w okresie od kwietnia do końca września br. zbankrutowało 13 biur podróży, o czym głośno było w mediach. Nie są to pierwsze bankructwa w branży turystycznej, od początku 1999 r. według danych Ministerstwa Sportu i Turystyki upadło 43 touroperatorów.

Największy z bankrutów, biuro Sky Club, które ogłosiło upadłość w pełni sezonu letniego 4 lipca br. organizowało podróże pod marką swoją i Triady jeszcze w 2011 r., obsłużyło 170 tys. klientów, a łączna wartość przychodów obu biur wyniosła 415 mln zł (samego Sky Clubu 179,6 mln zł). W rezultacie ogłoszenia bankructwa Sky Clubu pozostało za granicą ok. 4,5 tys. klientów w 10 krajach, którym Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego zorganizował awaryjne sprowadzenie do kraju. Oprócz tego 17 tys. klientów, którzy wpłacili zadatek lub całość opłaty, pozostało z niezrealizowanymi umowami.

Problem zagrożenia upadłością kolejnych organizatorów turystyki nadal istnieje, co znalazło wyraz m.in. we wzroście w ostatnich dwóch latach podmiotów tej branży notowanych w Krajowym Rejestrze Długów. Jeśli w lutym 2011 r w KRD było 150 biur podróży, w lipcu ub. notowano ich już 204, natomiast w lutym 2012 r. było ich 426, a na koniec czerwca już 446[1]. Zdaniem T. Starzyka analityka wywiadowni gospodarczej  Dun & Bradstreet obecnie 40% biur podróży w kraju znajduje się w słabej kondycji finansowej, a 21 % w bardzo złej, co wskazuje na  podwyższony wskaźnik ryzyka upadłości, ale nie oznacza, że podmioty te muszą upaść [2].

Osłabienie koniunktury gospodarczej dotknęło branżę turystyczną w wielu krajach w tym także w Polsce. W 2010 r. usługi turystyczne w Polsce zakupiło 6,6 mln klientów, w 2011 r. tylko 5,5 mln[3]. Trudności i dodatkowe koszty dla obsługujących turystykę firm spowodowały m. in. niepokoje społeczne w krajach arabskich północnej Afryki, kryzys i strajki w Grecji, rosnące kursy walut, wzrost cen paliw, a w ostatnim okresie bankructwo firmy lotniczej obsługującej loty czarterowe OLT Express.

Prezes Polskiego Związku Organizatorów Turystyki uważa, że część upadłości biur wynika z nieuczciwości przedsiębiorców-właścicieli tych biur. Działają firmy, które wykorzystuję luki w prawie, czego przykładem jest niedostateczne opłacenie minimalnej wysokości zabezpieczenia w formie gwarancji ubezpieczeniowej lub bankowej (ustalenie jej wysokości na podstawie zaniżonych obrotów itp.). Suma gwarancyjna jest wykorzystywana przez organ nadzoru, jakim jest urząd marszałkowski, w przypadku bankructwa biura podróży i konieczności sfinansowania powrotów do kraju oszukanych turystów.[4] Na przykład biuro podróży Alba Tour Polska, które zostało zarejestrowane 30.01.2011 r., a zbankrutowało dnia 12 lipca 2012r., miało sumę gwarancyjną określoną na poziomie 309 tys. zł, podczas gdy koszt transferu pechowych turystów oszacowano na 600 tys. zł. Usługi w biurze w 2012 r wykupiło ponad 3 tys. osób z czego znaczna część nie zdążyła wyjechać na zapłacone wakacje[5].

W 2012 r do 10 sierpnia br. urzędy marszałkowskie wydały na sprowadzenie z zagranicy do kraju ok. 6 mln zł, kwota ta powinna być pokryta z sum gwarancyjnych posiadanych przez poszczególne upadłe biura turystyczne, ale w praktyce samorządy muszą dokładać środki z własnych budżetów.[6]

Jakie są konsekwencje ogłoszenia bankructwa biura? Urząd marszałkowski  właściwy dla siedziby firmy turystycznej przejmuje za upadające biuro opiekę nad turystami pozostawionymi za granicą i sprowadza ich, jeżeli to możliwe ze środków gwarancji bankowej lub ubezpieczeniowej po uprzednim porozumieniu się z pośrednikiem finansowym udzielającym  gwarancji. W przypadku biura Sky Club była to kwota 25 mln zł. gwarancji ubezpieczeniowej, której udzieliło towarzystwo ubezpieczeniowe Europa S.A.  Suma gwarancyjna stanowi górny limit odpowiedzialności ubezpieczyciela. Swoje roszczenia klienci biura mogą składać do departamentu turystyki urzędu marszałkowskiego z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania usługi przez biuro podróży w okresie do 365 dni od daty ogłoszenia upadłości. Ale i po tym terminie klienci mogą nie odzyskać całości wpłaconych sum pieniędzy, ponieważ środki z gwarancji ubezpieczeniowej zostaną w pierwszej kolejności przeznaczone na sprowadzenie z zagranicy pechowych klientów biura, a następnie zostaną zaspokojone roszczenia wierzycieli. Gdyby łącznie traktować obroty w 2011 r. touroperatorów Triady i Sky Clubu to suma gwarancyjna powinna wynosić 72 mln zł a nie 25mln. Zabiegi związane z wyprowadzeniem części działalności do Sky Clubu umożliwiły właścicielom zmniejszyć ustawową wysokość gwarancji ubezpieczeniowej. Łącznie Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego musiał sprowadzić z zagranicy 4,5 tys. turystów biura Sky Club, a ponad 16 tys.  tych, którzy podpisali umowy i zadatkowali lub zapłacili za usługę nie odzyska swoich pieniędzy.

2. Podstawy prawne świadczenia usług turystycznych

Przepisy prawa określają co należy rozumieć przez usługę turystyczną, definicję usługi turystycznej formułuje art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych, której ostatnia nowelizacja była 17. 09. 2010 r. (Dz U z 2010 r. Nr 106, poz. 672 z późn. zm.). Przez usługi turystyczne rozumie się zarówno usługi przewodnickie, hotelarskie, jak i wszystkie inne usługi świadczone turystom lub odwiedzającym. Organizatorem turystyki jest przedsiębiorca organizujący imprezę turystyczną. Działalność gospodarcza w zakresie organizowania imprez turystycznych oraz pośredniczenia na zlecenie klientów w zawieraniu umów o świadczenie usług turystycznych jest działalnością regulowaną w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2010r poz.1447 z późn. zm.) i wymaga uzyskania wpisu w rejestrze organizatorów turystyki i pośredników turystycznych.

W branży turystycznej występują trzy kategorie działalności, z podziałem tym wiąże się zróżnicowane ryzyko działalności turystycznej[7].

Do kategorii 1, zaliczanej do najwyższej grupy ryzyka, należą świadczenia usług turystycznych:

  • na terytorium państw pozaeuropejskich niezależnie od środka transportu,
  • na terytorium państw europejskich z wykorzystaniem transportu lotniczego w ramach przewozu czarterowego( najwyższa kategoria ryzyka).

Do kategorii 2. zaliczane jest świadczenie usług turystycznych na terytorium państw europejskich z wykorzystaniem innego środka transportu niż transportu lotniczego w ramach przewozu czarterowego.

Do kategorii 3 należy świadczenie usług turystycznych:

  • na terytorium krajów mających lądową granicę z Rzeczpospolitą Polską (w przypadku Rosji dotyczy tylko obwodu kaliningradzkiego),
  • na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej,
  • zagranicznej turystyki przyjazdowej.

Minimalna ustawowa wysokość sumy gwarancyjnej gwarancji bankowej lub ubezpieczeniowej, a także minimalna suma gwarancyjna w przypadku obowiązkowego OC na rzecz klientów wynika z Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 grudnia 2010 r. w sprawie minimalnej wysokości sumy gwarancji bankowej lub ubezpieczeniowej w związku z działalnością wykonywaną przez organizatorów turystyki i pośredników turystycznych. Granice minimalnych sum gwarancyjnych kształtują się w zależności od grupy ryzyka: dla kategorii 1 od 12% do 20% rocznych przychodów, dla kategorii 2 od 7% do 12% rocznych przychodów i dla kategorii 3 od 3% do 5% rocznych przychodów[8].

Wysokość minimalnych sum gwarancyjnych wzrasta w każdej kategorii, jeśli wyższa jest wysokość pobieranych zaliczek na poczt umowy i im dłuższy jest okres między wpłatą zaliczki a rozpoczęciem imprezy turystycznej.

Mimo, że w 2011 r. weszło w życie Rozporządzenie z 16 grudnia 2010 r. o podwyższeniu wysokości gwarancji w stosunku m. in. przychodów za rok poprzedni, wielu touroperatorów zawarło umowy gwarancji jeszcze na starych zasadach, dopiero teraz na sezon 2013 dostosowując się do wymagań zawartych w rozporządzeniu[9].

Legalne prowadzenie działalności organizatorów turystyki i pośredników turystycznych wymaga wpisu do rejestru prowadzonego w przez marszałka województwa odpowiedniego dla rejestracji danej działalności przedsiębiorcy.  Ministerstwo Turystyki i Sportu prowadzi także Centralną Ewidencję Organizatorów Turystyki i Pośredników Turystycznych.

Zgodnie z ustawą o usługach turystycznych, aby uzyskać wpis do Rejestru Organizatorów Turystyki i Pośredników Turystycznych przedsiębiorca wykonujący działalność gospodarczą w tym zakresie jest obowiązany spełniać następujące warunki:

1) zapewnić klientom na wypadek swojej niewypłacalności: pokrycie kosztów powrotu klientów z imprezy turystycznej do miejsca wyjazdu lub planowanego powrotu z imprezy turystycznej w wypadku, gdy organizator turystyki lub pośrednik turystyczny wbrew obowiązkowi nie zapewnia tego powrotu, a także zapewnić klientom zwrot wpłat wniesionych tytułem zapłaty za imprezę turystyczną, w wypadku gdy z przyczyn dotyczących organizatora turystyki lub pośrednika turystycznego oraz osób, które działają w ich imieniu impreza turystyczna nie zostanie zrealizowana, a także zapewnić klientom zwrot części wpłat wniesionych tytułem zapłaty za imprezę turystyczną, odpowiadającą części imprezy turystycznej, która nie zostanie zrealizowana z przyczyn dotyczących organizatora turystyki lub pośrednika turystycznego oraz osób, które działają w ich imieniu, przez: a) zawarcie umowy gwarancji bankowej lub ubezpieczeniowej, lub b) zawarcie umowy ubezpieczenia na rzecz klientów, lub c) przyjmowanie wpłat klientów wyłącznie na rachunek powierniczy, jeżeli wykonuje usługi turystyczne wyłącznie na terenie kraju i złoży marszałkowi województwa oświadczenie o przyjmowaniu wpłat na rachunek powierniczy; (przestrzeganie przepisów pozwoliłoby ochronić wpłaty klientów touroperatora,  jeśli biuro podróży zbankrutuje).

2)  składać marszałkowi województwa oryginały lub potwierdzone przez podmioty, które je podpisały, odpisy kolejnych umów, o których mowa w pkt 1, nie później niż 14 dni przed upływem terminu obowiązywania umowy poprzedniej;[10] przedsiębiorcy zaprzestający działalności gospodarczej są zwolnieni z tego obowiązku, jeżeli zawiadomią marszałka województwa o zaprzestaniu działalności organizatora turystyki lub pośrednika turystycznego.

Spełnienie przez przedsiębiorcę warunków wymaganych do wykonywania działalności objętej wpisem podlega kontroli i marszałek województwa może wydać decyzję o zakazie wykonywania działalności i wykreśleniu z rejestru, przy stwierdzeniu rażącego naruszenia warunków wykonywania działalności.

Ustawa przewiduje również objęcie kontrolą touroperatorów spoza ewidencji, jaką jest rejestr organizatorów turystyki i pośredników turystycznych, aby lepiej chronić interesy konsumentów i ograniczyć szara strefę.[11]

3. Ochrona prawna turystów klientów biur podróży

Według Urzędu Kontroli Konsumentów i Konkurencji w zasadzie w myśl art. 5 ustawy o usługach turystycznych, klienci nie powinni być poszkodowani przez to, że ich biuro podróży ogłosiło upadłość przed ich wyjazdem albo w trakcie ich pobytu za granicą, ponieważ art. 5 ustawy chroni środki pieniężne wpłacone przez klientów organizatorowi imprezy turystycznej. Nowelizacja tej ustawy z 2010 r. uwzględniła dyrektywę UE 90/314/EWG, która przewiduje w przypadku niewypłacalności biura podróży zwrot kosztów poszkodowanym klientom.  Podmiot gospodarczy prowadzący działalność gospodarczą polegającą na świadczeniu usług turystycznych, powinien bowiem mieć gwarancję bankową lub ubezpieczeniową lub wykupić ubezpieczenie OC na rzecz klientów. Gwarancja stanowi zabezpieczenie ewentualnych roszczeń klientów, co powinno zapewnić pokrycie kosztów powrotu klientów do kraju z zagranicznej imprezy turystycznej. Dzięki gwarancjom i ewentualnie ubezpieczeniom OC można również zapewnić tym osobom, które nie wyjechały albo skorzystały tylko z części pobytu, zwrot środków za niezrealizowane świadczenia[12].

Mimo, że od 2011 r. weszły w życie nowe przepisy dotyczące wymaganych gwarancji dla touroperatorów, które podwyższyły wysokość gwarancji, wiele biur podróży zawarło umowy jeszcze na starych zasadach, teraz dopiero na sezon 2013 dostosowując się do wymagań[13].

Wśród największych biur podróży gwarancje o najwyższej wysokości mają: Itaka 150,7 mln zł o 25 mln więcej niż w sezonie 2012, TUI podwyższyło na wycieczki realizowane z polskich lotnisk do 86,9 mln zł oraz o 20% podwyższyło sumę gwarancyjną Rainbow Tours do 46 mln zł, wszystkie te firmy obsłużyły więcej klientów i zwiększyły przychody w 2012r.

Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego w sytuacji niewywiązania się z umowy biura podróży klienci oprócz odszkodowania mogą domagać się zadość uczynienia za zmarnowany urlop, ponieważ Sąd Najwyższy zrównał prawo do wypoczynku i prawo do urlopu z pojęciem dóbr osobistych[14].

Problemem jednak w gospodarce polskiej jest jednak nieprzestrzeganie prawa przez część przedsiębiorców prowadzących działalność turystyczną i niedostosowanie wysokości zabezpieczeń w postaci gwarancji ubezpieczeniowej lub bankowej do wysokości ryzyka działalności i realizowanych obrotów, a także prowadzenie działalności turystycznej, przez część firm, które nie figurują w rejestrze organizatorów turystyki.

Kontrola touroperatorów ze strony organów państwowych i samorządowych jest niewystarczająca, ponieważ znaczna część biur podróży nie ujawnia swoich sprawozdań finansowych, nagminne są praktyki zaniżania przychodów z ostatniego roku przez organizatorów turystyki, pobierane są od klientów wyższe zaliczki niż powinny wynikać z umów, celowo wyrejestrowywane są biura, aby ponownie zarejestrować nowy podmiot w celu zaniżenia wysokości gwarancji. Badając ryzyko danego touroperatora urzędy marszałkowskie mogłyby brać pod uwagę: wielkość funduszy własnych netto, wynik z lat poprzednich, wartość zobowiązań oraz wartość sumy gwarancyjnej, co pozwoliłoby na określenie maksymalnej ekspozycji wobec klientów oraz operatorów hoteli i przewoźników.

Specyficzną formą ochrony konsumenta biura podróży, które nie wywiązało się z realizacji usługi turystycznej, w sytuacji ogłoszenia bankructwa jest możliwość skorzystania z tzw. charge back, obciążenia zwrotnego, jeśli klient touroperatora turystyki zapłacił za usługę kartą.  Z regulaminów Visa i Mastercard wynika możliwość zwrotu klientowi należności do 180 dni, na konto posiadacza karty, jeśli usługa nie została wykonana. [15] Niekiedy agent rozliczeniowy transakcji, niekiedy zmuszony jest zwrócić pieniądze ze swoich środków a dopiero później starać się o ich zwrot od firmy turystycznej. Dlatego przy rosnącym ryzyku finansowym jeden z agentów rozliczeniowych eService na początku sierpnia 2012r. wypowiedział umowy 140 biurom podróży.[16]

4.Wnioski

Usługa turystyczna jest specyficzną usługą, jest to usługa przedpłacowa, najpierw płaci klient całą kwotę za wycieczkę lub wyjazd pobytowy a następnie dopiero biuro wywiązuje się lub nie, ze swoich zobowiązań wobec klienta.  Występuje odroczenie w czasie między aktem kupna usługi i konsumpcją tej usługi. Jeżeli zatem usługa byłaba właściwie jest skalkulowana pod względem całkowitego kosztu, a sama firma dobrze zarządzana, to do bankructwa nie powinno dojść.

Czynnikiem sprzyjającym upadłościom, poza oszustwami i działaniem na szkodę firmy, mogą być niedostateczne kwalifikacje i błędy w zarządzaniu a także brak planowania kosztów w dłuższym okresie, uwzględniającego zmiany kursu walut, czy wahania cen paliw itp. Zgubna dla wielu firm jest również konkurencja cenowa, która eliminuje z rynku słabszych finansowo operatorów turystyki, zwłaszcza w sytuacji pogorszenia warunków na rynku turystycznym, ponieważ zyskowność w branży turystycznej jest niska.

Liczba bankructw biur podróży w roku bieżącym wskazuje, że funkcja nadzorcza i kontrolna państwa oraz samorządów wobec rynku turystycznego nie jest należycie realizowana, a właśnie państwo powinno sprawować skuteczny nadzór na touroperatorami, aby minimalizować ryzyko. Urzędy marszałkowskie mogą interweniować dopiero wtedy, gdy firma formalnie poinformuje o niewypłacalności. Nie są rzetelnie weryfikowane wnioski o wydanie zezwolenia prowadzenie działalności gospodarczej w branży turystycznej oraz o wpis do Rejestru Organizatorów Turystyki i Pośredników Turystycznych, co umożliwia podejmowanie działalności w zakresie turystyki przez osoby przypadkowe bez odpowiedniego przygotowania i zaplecza finansowego.

Na rynku turystycznym w Polsce nie ma miejsca dla ponad 3 tys. operatorów turystyki, w najbliższych latach należy się spodziewać procesów konsolidacji i polaryzacji rynku. Tym bardziej, że wzrost dostępu w Polsce do Internetu powoduje większą sprzedaż usług turystycznych online, a także samodzielne rezerwowanie lotów i hoteli przez turystów bez pośrednictwa biur podróży.

Jak wynika z analizy rynku turystycznego dalsze podnoszenie wysokości sum gwarancyjnych nie jest dobrym rozwiązaniem, ponieważ spowoduje kolejne bankructwa i szczególnie obciąży duże biura podróży o największych obrotach. Powinny być skontrolowane i weryfikowane wymagania w tym także asekuracji przez gwarancje zwłaszcza nowych touroperatorów rozpoczynających działalność.

O przejęciu ryzyka od touroperatora decyduje ubezpieczyciel lub bank. Te instytucje badają ryzyko i może okazać się, że nie będą skłonne wystawić gwarancji dla niektórych podmiotów z tej branży lub składka, którą wyliczą będzie przekraczała możliwości finansowe danego biura podróży.

Tworzenie Turystycznego Funduszu Gwarancyjnego, jakie zaproponowało Ministerstwo Sportu, spowoduje przerzucanie kosztów na klienta, a przy tym rozwiązaniu niezbędne będzie zróżnicowanie składek na TFG w zależności od charakteru działalności danego operatora np. czy działa w kraju, czy poza granicami, czy wykorzystuje transport lotniczy itp.

Obecnie źle chronieni klienci biur podróży, nauczeni doświadczeniem sezonu letniego i przy zmniejszonym zaufaniu do touroperatorów niechętnie rezerwują usługi na kolejny sezon z długim wyprzedzeniem, 78 % kupuje wycieczki nie wcześniej niż dwa tygodnie przed imprezą, z czego 52% płaci na tydzień przed wylotem[17], co bardzo utrudni biurom podróży sfinansowanie zimowego sezonu turystycznego i następnego letniego.

Bibliografia

  1. Cieplak E, Gdy państwo źle działa, to płaci, Dziennik Gazeta Prawna z 13 sierpnia 2912r. nr 156 s. A9
  2. Jak odzyskać pieniądze za wycieczkę? Oto sposób http://wczasy.money.pl/ wiadomosci/artykul/jak;odzyskac;pieniadze;za;wycieczke;oto;sposob,50,0,1119538.html 2012-07-06
  3. Kisiel M,  Piechowiak Ł, Już nie zapłacisz kartą za wakacje, http://www.bankier.pl/wiadomosci/ print.html?article_id=2606310 2012-08-02,
  4. NIK sprawdzi czy biura podróży są źle kontrolowane, www.nik.gov.pl 2012-08.13.
  5. Otto P. , Wakacje 2013 r. bez adrenaliny, Dziennik Gazeta Prawna z dnia 28 – 30 września 2012, s. A7
  6. Problemy biur podróży. Turyści z Polski nie mogą wrócić do kraju. http://wczasy.money.pl/wiadomości/artykul/problemy;biur;podrozy;turysci;z;polski;n.. 2012-07-21
  7. Przyczyną upadłości biur podróży jest zwykle ich nieuczciwość, http://www.gazetaprawna.pl/drukowanie/638286,  2012-08-16.
  8. Rozporządzenie w sprawie minimalnych sum gwarancyjnych http://prawoturystyczne.pl/2011/01/10/rozporzadzenie-w-sprawie-minimalnych-wyso… 2012-08-20
  9. eService wypowiedział umowy 140 biurom turystycznym. http://biznes.onet.pl/,05208241, 2012-08-03
  10. Sky Club nie będzie ostatni. Może upaść więcej biur podróży, http://manager.maney.pl/news/artykul/sky,clu,nie,bedzie,ostatni,może,upasc,wiecej… 2012-08-02.
  11. Wniosek o uzyskanie wpisu w Rejestr Organizatorów Turystyki , Biuletyn Informacji Publicznej.  17. 08. 2012r.
  12. Woźniak A , Turystów coraz więcej, biur podróży też, http://www.rp.pl/artykul//924394.html?print=tak&p=0 2012-08-21
  13. Woźniak A., Udany koniec lata w biurach podróży, Rzeczpospolita z 18 października 2012 s B4.


[1] Sky Club nie będzie ostatni. Może upaść więcej biur podróży, http://manager.maney.pl/news/artykul/sky,clu,nie,bedzie,ostatni,może,upasc,wiecej 2012-08-02.

[2] Problemy biur podróży. Turyści z Polski nie mogą wrócić do kraju. http://wczasy.maney.pl/ wiadomości/artykul/problemy;biur;podrozy;turysci;z;polski;n… 2012-07-21.

[3]  Sky Club nie będzie ostatni. Może upaść więcej biur podróży …op.cit.

[4] Przyczyną upadłości biur podróży jest zwykle ich nieuczciwość, http://www.gazetaprawna.pl/drukowanie/638286,  2012-08-16.

[5] Właścicielem biura był Egipcjanin, który w 2010r doprowadził do upadłości biuro podróży w Estonii. Por. A. Woźniak , Turystów coraz więcej biur podróży też, http://www.rp.pl/artykul//924394.html?print=tak&p=0 2012-08-21.

[6] NIK sprawdzi czy biura podróży są źle kontrolowane, www.nik.gov.pl 2012-08.13.

[7]Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 16 grudnia 2010r i Rozporządzenie Ministra Finansów  z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie obowiązkowego ubezpieczenia OC na rzecz klientów w związku z działalnością wykonywaną przez organizatorów turystyki i pośredników turystycznych.  Rozporządzenie w sprawie minimalnych sum gwarancyjnych http://prawoturystyczne.pl/2011/01/ 10/rozporzadzenie-w-sprawie-minimalnych-wyso… 2012-08-20.

[8] Jeżeli jakaś nawet część działalności danego podmiotu prowadzącego działalność turystyczną zalicza się do wyższej grupy ryzyka, minimalne wymogi dotyczące sum gwarancyjnych będzie odnosiło się do wyższej  kategorii prowadzenia biznesu turystycznego.

[9] P. Otto , Wakacje 2013 r. bez adrenaliny, Dziennik Gazeta Prawna z dnia 28 – 30 września 2012, s. A7.

[10] Przedsiębiorcy zaprzestający działalności gospodarczej są zwolnieni z tego obowiązku, jeżeli zawiadomią marszałka województwa o zaprzestaniu działalności organizatora turystyki lub pośrednika turystycznego, por. Wniosek o uzyskanie wpisu w Rejestr Organizatorów Turystyki , Biuletyn Informacji Publicznej.  17. 08. 2012 r.

[11] Sky Club stanie przed sądem? Będzie wniosek do prokuratury. http://prawo.maney.pl/aktualności/wiadomości/artykul/sky;club;stanie;przed;sadem;b…  2012-08-02.

[12] E. Cieplak, Gdy państwo źle działa, to płaci, Dziennik Gazeta Prawna z 13 sierpnia 2912r. nr 156 s. A9.

[13] P. Otto, Wakacje 2013 r. bez adrenaliny, Dziennik Gazeta Prawna z dnia 28- 30 wrzesnia 2012 s. A7.

[14] Jak odzyskać pieniądze za wycieczkę? Oto sposób. http://wczasy.maney.pl/wiadomosci/artykul/jak;odzyskac;pieniadze;za;wycieczke;oto.. .2012-07-06

[15] M. Kisiel, Ł. Piechowiak, Już nie zapłacisz kartą za wakacje, http://www.bankier.pl/wiadomosci/print.html?article_id=2606310 2012-08-02.

[16] eService wypowiedział umowy 140 biurom turystycznym. http://biznes.onet.pl/,05208241, 2012-08-0.

[17] A. Woźniak, Udany koniec lata w biurach podróży, Rzeczpospolita z 18 października 2012 s B4.


Ewa Wierzbicka

Ewa Wierzbicka

Adiunkt w Katedrze Zarządzania Finansami Przedsiębiorstwa, Kolegium Nauk o Przedsiębiorstwie, Szkoła Główna Handlowa w Warszawue. Ma w swoim dorobku ok. 100 publikacji. Zainteresowania naukowe: finanse publiczne w tym system fiskalny, ubezpieczenia jako forma transferu ryzyka podmiotów gospodarczych, współpraca banków i ubezpieczycieli – bancassurance, a także finanse przedsiębiorstwa, w tym przyczyny bankructw. Jest kierownikiem studiów podyplomowych Akademia Ubezpieczeń - Ubezpieczenia gospodarcze dla przedsiębiorstw.
Zobacz inne artykuły autora »



2 Komentarze

  1. „Na rynku turystycznym w Polsce nie ma miejsca dla ponad 3 tys operatorów turystyki” a skąd takie dane, że jest tyle touroperatorów??
    Przecież jest to liczba „biur podróży” a te dzielimy na agencje turystyczne i organizatorów turystyki, prawdziwych organizatorów turystyki/touroperatorów jest tylko kilkadziesiąt a nie 3000 w Polsce.

  2. Ewa Wierzbicka

    Oczywiście należy odróżnić organizatora turystyki ( touroperatora ) od pośrednika turystycznego.W Centralnej Ewidencji Organizatorów Turystyki i Posredników Turystycznych (zawiera jednych i drugich )na dzień 14. 11. 2012r wpis posiada 3 248 podmiotów, w tym w województwie mazowieckim 662. Przykładowo w dniu 26.07 2012 wszczęto postępowanie wobec biura Blue Rays , a 4.09. 2012r wobec Touroperatora Filiz w sprawie wykreslenia z centalnego rejestru tych biur, wszysto można przeczytać na stronie Ministerstwa Sportu.To własnie organizator turystyki , przedsiębiorca organizujący imprezę turystyczną a nie pośrednik, ponosi odpowiedzialność wobec klienta za niewykonanie lub nienalezyte wykonanie umów o świadczenie usług turystycznych. EW

Napisz komentarz


Premium Wordpress Themes